ఆర్యా 1.73

🌷మూకపఞ్చశతీ - ఆర్యాశతకము🌷
🌷౧.౭౩వ శ్లోకం
మూర్తిమతి ముక్తిబీజే మూర్ధ్ని స్తబకితచకోరసామ్రాజ్యే ।
మోదితకమ్పాకూలే ముహుర్ముహుర్మనసి ముముదిషాస్మాకమ్ ॥౧.౭౩॥

🌷పదవిభాగం
మూర్తిమతి ముక్తి-బీజే మూర్ధ్ని స్తబకిత-చకోర-సామ్రాజ్యే । మోదిత-కమ్పా-కూలే ముహుః ముహుః మనసి ముముదిషా అస్మాకమ్ ॥౧.౭౩॥

🌷అన్వయం
మూర్తిమతి ముక్తిబీజే మూర్ధ్ని స్తబకితచకోరసామ్రాజ్యే మోదితకమ్పాకూలే ముహుర్ముహుః అస్మాకం మనసి ముముదిషా ॥౧.౭౩॥

🌷ప్రతిపదార్థం
మూర్తిమతి = ఆకారము గల
ముక్తి-బీజే = ముక్తి కారణమైన
మూర్ధ్ని = శిరమున
స్తబకిత-చకోర-సామ్రాజ్యే = పూగుత్తిగా చేయబడ్డ చంద్రుడు గల
మోదిత-కమ్పాకూలే = సంతోషింప చేసిన కంపా తీరముగల అమ్మవారి యందు
ముహుః ముహుః = మాటిమాటికి
అస్మాకం = మాకు
మనసి = మనసున
ముముదిషా = ఆనందించు కోరిక ఉన్నది

🌷తాత్పర్యం
ఆకారముగల ముక్తిహేతువయిన, శిరమున చంద్రుని పూగుత్తి వలె ధరించిన, కంపాతీరము నానందింపజేసిన అమ్మవారి వలన సంతోషము పొందవలెనను కోరిక నా మనమున మాటిమాటికి కలుగుచున్నది.